Peesklachten bij sporters: oorzaken en herstel

Peesklachten komen veel voor bij sporters en bij mensen met een actief dagelijks leven. In de medische terminologie ook wel tendinopathie genoemd. Denk aan een jumpers knee, achillespeesklachten of een tenniselleboog. Deze blessures ontstaan vaak door herhaalde belasting, maar de oorzaak is niet altijd zo simpel als “te zwakke spieren”. In dit artikel legt Kevin Spithorst (fysiotherapeut & fysio bike fitter) uit wat peesproblematiek is, welke misverstanden er bestaan en hoe je je herstel op een slimme manier kunt aanpakken.

WAT IS PEESPROBLEMATIEK?

Een pees verbindt je spieren aan bot en zorgt ervoor dat kracht effectief wordt overgebracht tijdens beweging. Wanneer een pees te lang of verkeerd wordt belast, kunnen peesklachten ontstaan. Bekende voorbeelden zijn:

• Jumpers knee (knieschijfpees): komt veel voor bij spring- en balsporten.
  • 11-14% bij recreatieve basketballers en volleyballers
  • 32-45% bij professionals
• Tenniselleboog: treft ongeveer 1-3% van de algemene bevolking, vooral bij arm gerelateerde activiteiten, zoals computerwerk en armsporten (A. Sprague et a;, 2018).

Peesklachten komen dus niet alleen voor bij topsporters, maar ook bij recreanten en mensen met fysiek of juist eenzijdig werk.

ZIJN PEESKLACHTEN HET GEVOLG VAN KRACHTTEKORT?

Een veelgehoord idee is dat peesproblemen ontstaan door te weinig kracht. Toch klopt dit niet altijd. Opvallend genoeg zien we peesblessures vaak juist op plekken waar iemand relatief sterk en veel belastbaar is. Onderzoek van Ebonie Rio laat zien dat er geen consistent verband is tussen krachtverlies en peesklachten. Ook is er geen direct oorzakelijk verband tussen een verstoorde peesstructuur en pijn. Echo’s tonen bij veel mensen veranderingen in de pees, zónder dat zij klachten ervaren (Cook et al., 2016). Belangrijk om te weten: pijn betekent niet automatisch schade.

Een pees is gemaakt om trekkracht over te brengen van bot naar spier.

Het uiteindelijke doel van herstel is dan ook niet “de pees repareren”, maar de pees weer pijnvrij leren belasten. Dat vraagt om een doordachte aanpak. Er bestaat (nog) geen één beste behandeling voor peesproblematiek. Wel weten we dat een aanpak gericht op optimale belasting het meest effectief is.

HET MASCARO-MODEL: SLIM OMGAAN MET BELASTING

Een belangrijke pijler in de revalidatie bij peesklachten is “optimal loading”. Binnen mijn eigen praktijk werk ik vaak aan de hand van dit onderstaande model van Mascaro waar je de optimale peesbelasting goed kunt toepassen. Dit model laat zien wanneer je wat voor soort oefentherapie kan inzetten om de belastbaarheid te verbeteren.

EXCENTRISCH OF CONCENTRISCH TRAINEN?

Excentrisch trainen (het trainen waarbij je een gewicht of je lichaam laat zakken waardoor de spierkracht levert terwijl de spier verlengt) werd lange tijd gezien als de beste oplossing bij peesklachten. Inmiddels zijn er onderzoeken die laten zien dat ook concentrische oefeningen (het tegenovergestelde van excentrisch, hierbij verkorten de spieren juist) effectief kunnen zijn. Daarnaast kan het helpen om:

• Mobiliteit van omliggende gewrichten te verbeteren.
• Compensatiepatronen te verminderen.
• Tijdelijk een brace te gebruiken om pijn te verlagen als belasting aanpassen lastig is.

PRAKTISCHE TIPS BIJ PEESKLACHTEN

Om een concreet advies te geven hier nog een aantal tips wanneer je last hebt van peesklachten:

• Besef dat pijn niet altijd gelijkstaat aan weefselschade.
• Verminder tijdelijk de belasting die de klacht uitlokt.
• Start met gerichte oefentherapie.
• Bouw herhalingen, sets en oefeningen geleidelijk op.
• Blijf tijdens de oefeningen onder een pijngrens van 4 (0= geen pijn, 10= ondraaglijke pijn)
• Als je de dag na de training nog veel napijn hebt, verlaag dan de belasting van je oefentherapie. Belasting verlagen kan door:
  • Minder gewrichtshoeken tijdens oefeningen.
  • Minder herhalingen of sets.
  • Minder oefeningen
• Blijf de pees belasten waarvoor hij is gemaakt.

Peesklachten vragen geen complete rust, maar een doordachte aanpak. Door de pijn serieus te nemen zonder het direct te koppelen aan schade en door te werken met optimale belasting, kun je je belastbaarheid stap voor stap herstellen. Oefentherapie, juiste dosering en consistentie maken hierbij het verschil.

Over de auteur:

Kevin is al jaren werkzaam als fysio- en manueeltherapeut en verbonden aan verschillende professionele schaatsploegen en wielerteams. Hij heeft zijn eigen onderneming BikeFitLab gestart waarbij hij wielrenners en andere fietsers helpt met fysiotherapeutische dynamische fietspositie-analyses. Als professional op dit gebied helpt Kevin fietsers bij het aanpassen van hun fietspositie om hierdoor klachten te verminderen.